Alimlər qorxunu hansı beyin hüceyrələrinin idarə etdiyini aşkar ediblərbackend

Beyində uzun müddətdir sadəcə neyronlar üçün “xidmət personalı” hesab edilən astrositlərin — dəstəkləyici hüceyrələrin — qorxu xatirələrinin formalaşmasında əsas rol oynadığı aşkar edilmişdir. Bu, Arizona Universitetinin neyroalimlərinin gəldiyi nəticədir.

Nəticələr Nature jurnalında dərc edilmişdir.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə alimlər qorxu xatirələrinin necə əmələ gəldiyini və bərpa olunduğunu araşdırdılar. Floresan sensorlarından istifadə edərək, qorxu öyrənmə və sonrakı yaddaş xatırlanması zamanı astrositlərin fəaliyyətini real vaxt rejimində izlədilər. Məlum oldu ki, qorxu əmələ gəldikdə, bu hüceyrələrin fəaliyyəti artır və yaddaş azaldıqca azalır.

Tədqiqatçılar astrositlərin neyronlara ötürdüyü siqnalları süni şəkildə gücləndirdikdə və ya basdırdıqda, qorxunun intensivliyi də dəyişdi: xatirələr ya daha canlı, ya da zəif oldu. Bu, astrositlərin yalnız neyronların fəaliyyətini dəstəkləmədiyini, həm də emosional təcrübələrin kodlaşdırılmasında birbaşa iştirak etdiyini göstərdi.

Astrositlərin fəaliyyətini pozmaq sinir dövrələrinin fəaliyyətini də dəyişdirdi. Neyronlar xarakterik “qorxu nümunələri” yaratmaq və beynin digər hissələrinə siqnal ötürmək qabiliyyətini itirdilər.