{"id":3794,"date":"2020-06-28T14:02:43","date_gmt":"2020-06-28T10:02:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794"},"modified":"2020-06-28T18:28:50","modified_gmt":"2020-06-28T14:28:50","slug":"qenire-pasayevadan-hesen-bey-zerdabi-ile-bagli-paylasim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794","title":{"rendered":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m"},"content":{"rendered":"<p>Bugu\u0308n Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n<br \/>\n(h\u0259mc\u0327inin bu\u0308tu\u0308n Rusiyada n\u0259s\u0327r olunan ilk tu\u0308rkdilli q\u0259zetin) yarad\u0131c\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan pes\u0327\u0259kar teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri, Rusiya mu\u0308s\u0259lmanlar\u0131 aras\u0131nda ilk r\u0259smi xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin qurucusu, I\u0307slam du\u0308nyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259ts\u0327u\u0308nas alimi, \u0259s\u0259rl\u0259ri (Nazirl\u0259r Kabinetinin 07.05.2019-cu il tarixli, 211 sayl\u0131 Q\u0259rar\u0131 il\u0259)<br \/>\ndo\u0308vl\u0259t varidat\u0131 elan edilmis\u0327<br \/>\ngo\u0308rk\u0259mli maarifc\u0327isi jurnalist, pedaqoq, nas\u0327ir<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin dog\u0306um gu\u0308nu\u0308du\u0308r.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y o\u0308z h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 uca yerl\u0259rd\u0259n birin\u0259 sahibdir. I\u0307st\u0259r \u201c\u018fkinc\u0327i\u201d q\u0259zetini yaratmas\u0131, ist\u0259r \u201c\u018fkinc\u0327i\u201do\u0308nc\u0259si v\u0259 \u201c\u018fkinc\u0327i\u201dsonras\u0131 do\u0308vrd\u0259, H.Z.Tag\u0306\u0131yevin \u201cQ\u0131zlar m\u0259kt\u0259bi\u201dnd\u0259, Bak\u0131 s\u0327\u0259h\u0259r Dumas\u0131nda\u2026 \u2013 u\u0308mum\u0259n bu\u0308tu\u0308n s\u0327u\u0308urlu h\u0259yat\u0131 boyu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin irs qoyub gedib, ad\u0131 o\u0308z sag\u0306l\u0131g\u0306\u0131nda \u0259fsan\u0259l\u0259s\u0327ib \u2013 o\u0308rn\u0259k o\u0308mu\u0308r yas\u0327ay\u0131b.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi (H\u0259s\u0259n b\u0259y S\u0259lim b\u0259y og\u0306lu M\u0259likov; 28.06.1837, Z\u0259rdab \u2013 28.11.1907, Bak\u0131) \u2013 ilk t\u0259hsilini Z\u0259rdabda k\u0259nd m\u0259dr\u0259s\u0259sind\u0259 al\u0131b; burada \u0259r\u0259bc\u0259 v\u0259 farsca o\u0308yr\u0259n\u0259n Z\u0259rdabi, 1852-ci ild\u0259 S\u0327amax\u0131 s\u0327\u0259h\u0259rind\u0259 ac\u0327\u0131lan, rusca du\u0308ny\u0259vi t\u0259hsil ver\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 yaz\u0131l\u0131b. M\u0259kt\u0259bin burax\u0131l\u0131s\u0327 imtahan\u0131nda, Qafqaz T\u0259hsil Komissiyas\u0131 mu\u0308diri baron Nikolay\u0131n diqq\u0259tini c\u0327\u0259kib v\u0259 baron onu do\u0308vl\u0259t t\u0259qau\u0308du\u0308 il\u0259 Tiflis\u0259 oxumag\u0306a go\u0308nd\u0259rm\u0259yi t\u0259klif edib. (O \u0259r\u0259f\u0259l\u0259rd\u0259 atas\u0131 v\u0259fat ed\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259yin bo\u0308yu\u0308k qardas\u0327lar\u0131 onun Tiflis\u0259 getm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259s\u0259 d\u0259, atas\u0131n\u0131n Tiflisd\u0259 yas\u0327ayan day\u0131s\u0131 \u2013 general F\u0259r\u0259c b\u0259y Ag\u0306ayev hadis\u0259y\u0259 mu\u0308daxil\u0259 ed\u0259r\u0259k, onun Tiflis\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min edib).<br \/>\n1858-1861-ci ill\u0259rd\u0259 I Tiflis M\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuyan H\u0259s\u0259n b\u0259y, do\u0308vl\u0259t t\u0259qau\u0308du\u0308 il\u0259 Moskva Do\u0308vl\u0259t Universiteti Fizika-Riyaziyyat faku\u0308lt\u0259sind\u0259 T\u0259bi\u0259t elml\u0259ri u\u0308zr\u0259 t\u0259hsil almag\u0306a go\u0308nd\u0259rilib. 1865-ci ild\u0259 universiteti f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirib. (Elmi is\u0327 u\u0308c\u0327u\u0308n universitetd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 q\u0259rarlas\u0327d\u0131r\u0131lsa da, dogma v\u0259t\u0259nin\u0259 olan sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259ti, xalq\u0131na, mill\u0259tin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k arzusu onu Az\u0259rbaycana c\u0327\u0259kib g\u0259tirib.)<br \/>\nZ\u0259rdabinin du\u0308nyago\u0308ru\u0308s\u0327u\u0308nu\u0308n formalas\u0327mas\u0131 Moskvada oxudug\u0306u ill\u0259rd\u0259 daha da su\u0308r\u0259tl\u0259nib (O do\u0308vrd\u0259 Rusiyada c\u0327arl\u0131q \u0259leyhin\u0259 g\u0259nclik h\u0259r\u0259katlar\u0131 bas\u0327lam\u0131s\u0327d\u0131. \u2013 Bu h\u0259r\u0259kat\u0131n bas\u0327c\u0327\u0131lar\u0131 Moskvada yas\u0327amaqda v\u0259 h\u0259rar\u0259tli t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 olan g\u0259ncl\u0259r d\u0259 Moskva Do\u0308vl\u0259t Universitetind\u0259 oxumaqda idi.)<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi universiteti bitirdikd\u0259n sonra Tiflisd\u0259 &#8211; Torpaq I\u0307dar\u0259sind\u0259 is\u0327l\u0259yib. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259n ayr\u0131ld\u0131qdan sonra, 28 fevral 1868-ci ild\u0259 Qubada m\u0259hk\u0259m\u0259 katibi v\u0259zif\u0259sind\u0259 c\u0327al\u0131s\u0327\u0131b. 04 oktyabr 1868-ci ild\u0259n sonra bir mu\u0308dd\u0259t mu\u0308st\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259killiyi edib. 18 noyabr 1869-cu ild\u0259 Bak\u0131da t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri u\u0308zr\u0259 mu\u0308\u0259llim kimi is\u0327\u0259 du\u0308z\u0259lib, bununla da h\u0259yat\u0131nda yeni do\u0308vr \u2013 maarifc\u0327ilik, xalq\u0131n savadlanmas\u0131, ana dilind\u0259 t\u0259hsil ug\u0306runda mu\u0308bariz\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si bas\u0327lay\u0131b; lakin xeyli probleml\u0259rl\u0259 u\u0308zl\u0259s\u0327ib. Problem onda idi ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y Qafqazda o zaman f\u0259aliyy\u0259t go\u0308st\u0259r\u0259n 10 gimnaziyada c\u0327al\u0131s\u0327an mu\u0308\u0259lliml\u0259r ic\u0327\u0259risind\u0259 ali t\u0259hsilli yegan\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 idi; Az\u0259rbaycanl\u0131 s\u0327agirdl\u0259r d\u0259 c\u0327ox az idi. \u2013 Buna go\u0308r\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y az\u0259rbaycanl\u0131 us\u0327aqlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 c\u0259lb etm\u0259k u\u0308c\u0327u\u0308n xalq ic\u0327\u0259risind\u0259 t\u0259blig\u0306at aparmag\u0306\u0131 bas\u0327lamal\u0131 olur. Sonra, mu\u0308s\u0259lmanlar aras\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 1872-ci ild\u0259 Bak\u0131da \u201cC\u0259miyy\u0259t-xeyriyy\u0259\u201d yarad\u0131b. H\u0259min il, bu\u0308tu\u0308n yay boyu H\u0259s\u0259n b\u0259y, gimnaziyada t\u0259hsil alan s\u0327agirdl\u0259ri N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov v\u0259 \u018fsg\u0259rag\u0306a Gorani (Ad\u0131go\u0308z\u0259lov) il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0327\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rini dolanaraq, \u201cC\u0259miyy\u0259t-xeyriyy\u0259\u201dy\u0259 u\u0308zvl\u0259r c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 m\u0259s\u0327g\u0306ul olub.<br \/>\nYoxsul, kims\u0259siz us\u0327aqlar\u0131n t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131g\u0306\u0131 il\u0259 m\u0259s\u0327g\u0306ul olmaq u\u0308c\u0327u\u0308n savadl\u0131 milli qad\u0131n mu\u0308\u0259lliml\u0259r\u0259 ehtiyac yaran\u0131r; bel\u0259 bir vaxtda, H\u0259s\u0259n b\u0259y, bir gu\u0308n \u201cQafqaz\u201d q\u0259zetind\u0259ki bir x\u0259b\u0259rd\u0259n Tiflisd\u0259 olan \u201cMu\u0308q\u0259dd\u0259s Nina\u201d Q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259n m\u0259zun olanlar aras\u0131nda Nalc\u0327ik s\u0327\u0259h\u0259rind\u0259 dog\u0306ulmus\u0327 v\u0259 Balkar tu\u0308rkl\u0259rind\u0259n olan H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayevan\u0131n da oldug\u0306unu o\u0308yr\u0259nir. Bundan sonra Tiflis\u0259 ged\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y, H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131 taparaq, onunla tan\u0131s\u0327 olur v\u0259 ona g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 bag\u0306l\u0131 fikirl\u0259rini deyir; H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n da eyni fikird\u0259 oldug\u0306unu o\u0308yr\u0259ninc\u0259, ona evl\u0259nm\u0259 t\u0259klifi edir. T\u0259klifi q\u0259bul ed\u0259n H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Z\u0259rdabi il\u0259 birlikd\u0259 Bak\u0131 s\u0327\u0259h\u0259rin\u0259 ko\u0308c\u0327u\u0308r.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi Az\u0259rbaycan pes\u0327\u0259kar teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndand\u0131r.<br \/>\n1873-cu\u0308 ild\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 s\u0327agirdl\u0259ri \u2013 dramaturqlar N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov il\u0259 \u018fsg\u0259r ag\u0306a Go-raninin f\u0259al is\u0327tirak\u0131 il\u0259 M.F.Axundovun \u201cHac\u0131 Qara\u201d v\u0259 \u201cL\u0259nk\u0259ran xan\u0131n\u0131n v\u0259ziri\u201d komediyalar\u0131 tamas\u0327aya qoyulub.<br \/>\nZ\u0259hm\u0259tkes\u0327 ku\u0308tl\u0259l\u0259rin t\u0259r\u0259qqisini t\u0259hsild\u0259, elmd\u0259 go\u0308r\u0259n, elmin, t\u0259hsilin h\u0259yatla s\u0131x bag\u0306lar\u0131na bo\u0308yu\u0308k o\u0308n\u0259m vermis\u0327 H\u0259s\u0259n b\u0259y, genis\u0327 ictimai f\u0259aliyy\u0259t go\u0308st\u0259rmis\u0327, Az\u0259rbaycan Mu\u0308\u0259lliml\u0259rinin I Qurultay\u0131n\u0131n is\u0327ind\u0259 yax\u0131ndan is\u0327tirak edib (1906-c\u0131 il, Bak\u0131).<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yanas\u0327araq, 1901-ci ild\u0259 Bak\u0131da az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar u\u0308c\u0327u\u0308n ilk m\u0259kt\u0259bin ac\u0327\u0131lmas\u0131na bo\u0308yu\u0308k ko\u0308m\u0259k go\u0308st\u0259rib. Gu\u0308nd\u0259lik h\u0259-yat\u0131nda v\u0259 is\u0327ind\u0259 xalqla s\u0131x bag\u0306l\u0131 olub, asud\u0259 vaxt\u0131n\u0131 sad\u0259 xalq ku\u0308tl\u0259l\u0259ri aras\u0131nda kec\u0327irib, us\u0327aqlar\u0131, yeniyetm\u0259l\u0259ri t\u0259hsil\u0259, elm\u0259, m\u0259d\u0259ni maarif\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirib. Bu h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri, u\u0308mum\u0259n o\u0308z is\u0327ini n\u0259 q\u0259d\u0259r sevgi v\u0259 pes\u0327\u0259karl\u0131qla, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131qla aparmas\u0131n\u0131n bir o\u0308rn\u0259yi: H\u0259s\u0259n b\u0259yin t\u0259blig\u0306at\u0131 il\u0259 Bak\u0131 gimnaziyas\u0131nda oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 az bir zamanda xeyli c\u0327oxal\u0131b.<br \/>\nZ\u0259rdabi hu\u0308quq, mu\u0308\u0259llimlik, teatr v\u0259 Xeyriyy\u0259 C\u0259miyy\u0259ti yolu il\u0259 xidm\u0259t etdiyi dogma xalq\u0131na daha c\u0327ox xidm\u0259t etm\u0259nin yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131rd\u0131. C\u0327\u0259tin d\u0259 olsa, dog\u0306ma dild\u0259 q\u0259zet ac\u0327maq ist\u0259yi olan H\u0259s\u0259n b\u0259y, o\u0308z ist\u0259k v\u0259 xalqcanl\u0131 h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 bu so\u0308zl\u0259rl\u0259 ifad\u0259 edirdi: \u201c\u2026Elmsiz bu do\u0308vrd\u0259 yas\u0327amaq mu\u0308mku\u0308n deyildir. N\u0259 etm\u0259li? H\u0259r k\u0259si c\u0327ag\u0306\u0131r\u0131ram g\u0259lmirl\u0259r, go\u0308st\u0259rir\u0259m go\u0308rmu\u0308rl\u0259r, deyir\u0259m anlam\u0131rlar. Sonunda bas\u0327a du\u0308s\u0327du\u0308m ki, s\u0259s-ku\u0308y salaraq, m\u0259cburi bas\u0327a salmaqdan bas\u0327qa c\u0327ar\u0259m yoxdur. Mu\u0308tl\u0259q bu izah etdikl\u0259rimi bir gu\u0308n bas\u0327a du\u0308s\u0327\u0259n olacaqd\u0131r. Axan bir suyun alt\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259rt das\u0327 qoyursan qoy, zamanla, o das\u0327 \u0259riyib yox olacaqd\u0131r. \u018fg\u0259r el\u0259dirs\u0259, dog\u0306ru so\u0308z d\u0259 bir gu\u0308n bas\u0327a du\u0308s\u0327u\u0308l\u0259c\u0259kdir. Onun u\u0308c\u0327u\u0308n mu\u0308tl\u0259q q\u0259zet n\u0259s\u0327r etdirm\u0259k g\u0259r\u0259kdir. H\u0259r il q\u0259zet oxuyanlardan 10 n\u0259f\u0259r anlasa, onlar\u0131n say\u0131 h\u0259r il artacaqd\u0131r. Suyun o\u0308nu\u0308nu\u0308 k\u0259s\u0259n o b\u0259nd sonunda dayana bilm\u0259yib y\u0131x\u0131lacaqd\u0131r!\u201d<br \/>\nR\u0259smi orqanlardan c\u0327\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, q\u0259zet n\u0259s\u0327ri u\u0308c\u0327u\u0308n raz\u0131l\u0131q alan H\u0259s\u0259n b\u0259y, I\u0307stanbuldan hu\u0308rufat g\u0259tizdirmis\u0327 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, xeyli z\u0259hm\u0259td\u0259n, \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra, 22 iyul 1875-ci ild\u0259 Bak\u0131dak\u0131 qubernator m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201c\u018fkinc\u0327i\u201d q\u0259zetinin n\u0259s\u0327rin\u0259 nail olub. \u2013 \u201c\u018fkinc\u0327i\u201d Az\u0259rbaycan, h\u0259mc\u0327inin d\u0259 bu\u0308tu\u0308n Rusiyada n\u0259s\u0327r olunan ilk tu\u0308rkdilli q\u0259zet idi.<br \/>\n29 sentyabr 1877-ci il\u0259d\u0259k c\u0327ap\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n \u201c\u018fkinc\u0327i\u201dnin 56 say\u0131 is\u0327\u0131q u\u0308zu\u0308 go\u0308ru\u0308b.<br \/>\n\u201c\u018fkinc\u0327i\u201dnin d\u0259sti-x\u0259tti \u0259sas\u0259n bir ideya u\u0308z\u0259rind\u0259 qurulmus\u0327du: Z\u0259rdabi v\u0259 onunla birlikd\u0259 bu q\u0259zetd\u0259 c\u0327al\u0131s\u0327an maarifc\u0327i, demokratik yazarlar, S\u0327\u0259rqin haqq etm\u0259diyi bir gerilik is\u0327ind\u0259 olmas\u0131n\u0131, \u0259tal\u0259t v\u0259 su\u0308stlu\u0308yu\u0308nu\u0308 h\u0259qiqi azadl\u0131g\u0306\u0131n olmamas\u0131nda go\u0308ru\u0308rdu\u0308; onlar o\u0308z so\u0308zl\u0259rini dolay\u0131 yolla olsa bel\u0259, \u201c\u018fkinc\u0327i\u201d u\u0308z\u0259rind\u0259n xalqa c\u0327atd\u0131ra bilirdi. O do\u0308vrd\u0259 xalq\u0131n bas\u0327a du\u0308s\u0327\u0259c\u0259yi sad\u0259 dild\u0259 yaz\u0131lan bu q\u0259zetd\u0259 bel\u0259 fikirl\u0259rin s\u0259sl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259sar\u0259t alt\u0131nda saxlayan imperiya m\u0259murlar\u0131n\u0131 ciddi narahat etm\u0259si t\u0259sadu\u0308fi deyildi&#8230;<br \/>\nMaarifc\u0327i v\u0259 demokratik ideyalar\u0131n carc\u0327\u0131s\u0131 olan \u201c\u018fkinc\u0327i\u201d realist Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n inki-s\u0327af\u0131nda mu\u0308st\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r go\u0308st\u0259rdi.<br \/>\nAz\u0259rbaycan tarixind\u0259 ilk q\u0131z m\u0259kt\u0259binin ac\u0327\u0131lmas\u0131nda, bu m\u0259kt\u0259bin qurucusu Hac\u0131 Zeynalabdin Tag\u0306\u0131yevl\u0259 yanas\u0327\u0131, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259 h\u0259yat yoldas\u0327\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n bo\u0308yu\u0308k z\u0259hm\u0259tl\u0259ri olub.<br \/>\n1880-c\u0131 ild\u0259n etibar\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi dog\u0306ma Z\u0259rdabda yas\u0327ay\u0131b. O, k\u0259nd t\u0259s\u0259rru\u0308fat\u0131 sah\u0259sind\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verir, m\u0259qam\u0131 yetis\u0327\u0259nd\u0259 yerli camaata o\u0308z maarifc\u0327i, demokratik ideyalar\u0131n\u0131 c\u0327atd\u0131r\u0131rd\u0131. Bak\u0131dan q\u0131raqda yas\u0327amas\u0131na baxmayaraq, o, yen\u0259 d\u0259 m\u0259tbuatda f\u0259al s\u0327\u0259kild\u0259 go\u0308ru\u0308nu\u0308r, o\u0308z maarifc\u0327i-demokrat ideyalar\u0131n\u0131 xalqa yay\u0131rd\u0131.<br \/>\n1880-1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 nas\u0327irin Bak\u0131da v\u0259 Tiflisd\u0259 c\u0327\u0131xan \u201cZiya\u201d, \u201cK\u0259s\u0327ku\u0308l\u201d, \u201cKaspi\u201d, \u201cNovoye obozreniye\u201d v\u0259 s. q\u0259zetl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 c\u0327oxlu elmi-ku\u0308tl\u0259vi m\u0259qal\u0259si c\u0327ap edilib.<br \/>\nH\u0259yat\u0131n\u0131n son ill\u0259rind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi Bak\u0131 S\u0327\u0259h\u0259r Dumas\u0131nda maarif s\u0327o\u0308b\u0259sind\u0259 r\u0259smi v\u0259zif\u0259d\u0259 c\u0327al\u0131s\u0327araq Bak\u0131 v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259ki m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 bas\u0327c\u0327\u0131l\u0131q edib.<br \/>\nG\u0259rgin zehni f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259s\u0327g\u0306ul olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi, fiziki o\u0308mru\u0308nu\u0308n sonuna yax\u0131n iflic kec\u0327irib, dan\u0131s\u0327a bilm\u0259yib; lakin o, bu \u0259ng\u0259l\u0259 d\u0259 fikir verm\u0259y\u0259r\u0259k, \u201cKaspi\u201d q\u0259zetind\u0259ki v\u0259zif\u0259sini davam etdirib. 28 may 1907-ci ild\u0259 haqq\u0131n r\u0259hm\u0259tin\u0259 qovus\u0327an f\u0259dakar ziyal\u0131n\u0131n c\u0259naz\u0259si, c\u0327ox bo\u0308yu\u0308k insan selinin mu\u0308s\u0327ayi\u0259ti il\u0259 d\u0259fn edilib. C\u0327ar Rusiyas\u0131n\u0131n, dem\u0259k olar, h\u0259r bir bo\u0308lg\u0259sind\u0259 oxucular onun v\u0259fat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar yay\u0131b.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y ko\u0308hn\u0259 Bibiheyb\u0259t m\u0259scidinin yax\u0131nl\u0131g\u0306\u0131nda d\u0259fn olunsa da, 1937-ci ild\u0259 h\u0259min \u0259razi dag\u0306\u0131d\u0131l\u0131b, bundan sonra m\u0259rhumun su\u0308mu\u0308kl\u0259ri bir nec\u0327\u0259 il ail\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n hifz olunub; 1957-ci ild\u0259 H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabinin v\u0259fat\u0131n\u0131n 50 illiyi qeyd olunark\u0259n, su\u0308mu\u0308kl\u0259ri F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunub.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlala qovus\u0327dug\u0306unu go\u0308rm\u0259s\u0259 d\u0259, bir q\u0259d\u0259r sonra Xalq Cu\u0308mhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131, h\u0259m d\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y v\u0259 fikirdas\u0327lar\u0131n\u0131n o\u0308z \u0259kinc\u0327i o\u0308mu\u0308rl\u0259ri il\u0259 s\u0259pib-bo\u0308yu\u0308tdu\u0308yu\u0308 ideyalar\u0131n \u2013 milli davan\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259si idi\u2026 H\u0259s\u0259n b\u0259y v\u0259 fikirdas\u0327lar\u0131n\u0131n o\u0308mru\u0308 \u2013 milli do\u0308vl\u0259t olmayan do\u0308vrl\u0259rd\u0259, sanki do\u0308vl\u0259tin funksiyalar\u0131n\u0131, missiya-mandat\u0131n\u0131 o\u0308z u\u0308z\u0259rl\u0259rin\u0259 go\u0308tu\u0308rm\u0259k \u0259rd\u0259mi, f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 c\u0259sar\u0259tiydi!<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259yin o\u0308mru\u0308 ad\u0131 \u2013 imzas\u0131 kimidir: go\u0308z\u0259l v\u0259 b\u0259y\u0259f\u0259ndi o\u0308mru\u0308! Xatir\u0259si h\u0259mis\u0327\u0259 \u0259ziz olan H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabinin I\u0307c\u0327\u0259ris\u0327\u0259h\u0259rd\u0259 (Milli Ensiklopediyan\u0131n kec\u0327mis\u0327 binas\u0131 qars\u0327\u0131s\u0131nda) heyk\u0259li ucald\u0131l\u0131b; Az\u0259rbaycan T\u0259bi\u0259t Tarixi Muzeyi onun ad\u0131n\u0131 das\u0327\u0131y\u0131r;<br \/>\nBu il is\u0259 Qubada xatir\u0259 kompleksi yarad\u0131l\u0131b.<br \/>\nHaqq\u0131nda onlarla b\u0259dii, elmi \u0259s\u0259r yaz\u0131l\u0131b v\u0259 yaz\u0131lacaqd\u0131r.<br \/>\nH\u0259r il 22 iyul \u2013 \u201c\u018fkinc\u0327i\u201dnin n\u0259s\u0327r\u0259 bas\u0327lad\u0131g\u0306\u0131 gu\u0308n<br \/>\nAz\u0259rbaycan Milli M\u0259tbuat Gu\u0308nu\u0308 olaraq qeyd edilir.<br \/>\nRUHU S\u0327AD OLSUN!<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin M\u0259d\u0259niyy\u0259t komit\u0259sinin s\u0259dri<br \/>\nQ\u0259nir\u0259 Pa\u015fayeva<\/p>\n<p><strong>\u0130ctimai.az\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bugu\u0308n Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n (h\u0259mc\u0327inin bu\u0308tu\u0308n Rusiyada n\u0259s\u0327r olunan ilk tu\u0308rkdilli q\u0259zetin) yarad\u0131c\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan pes\u0327\u0259kar teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri, Rusiya mu\u0308s\u0259lmanlar\u0131 aras\u0131nda ilk r\u0259smi xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin qurucusu, I\u0307slam du\u0308nyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259ts\u0327u\u0308nas alimi, \u0259s\u0259rl\u0259ri (Nazirl\u0259r Kabinetinin 07.05.2019-cu il tarixli, 211 sayl\u0131 Q\u0259rar\u0131 il\u0259) do\u0308vl\u0259t varidat\u0131 elan edilmis\u0327 go\u0308rk\u0259mli maarifc\u0327isi jurnalist, pedaqoq, nas\u0327ir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin dog\u0306um gu\u0308nu\u0308du\u0308r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3795,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-3794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-culture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bugu\u0308n Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n (h\u0259mc\u0327inin bu\u0308tu\u0308n Rusiyada n\u0259s\u0327r olunan ilk tu\u0308rkdilli q\u0259zetin) yarad\u0131c\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan pes\u0327\u0259kar teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri, Rusiya mu\u0308s\u0259lmanlar\u0131 aras\u0131nda ilk r\u0259smi xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin qurucusu, I\u0307slam du\u0308nyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259ts\u0327u\u0308nas alimi, \u0259s\u0259rl\u0259ri (Nazirl\u0259r Kabinetinin 07.05.2019-cu il tarixli, 211 sayl\u0131 Q\u0259rar\u0131 il\u0259) do\u0308vl\u0259t varidat\u0131 elan edilmis\u0327 go\u0308rk\u0259mli maarifc\u0327isi jurnalist, pedaqoq, nas\u0327ir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin dog\u0306um gu\u0308nu\u0308du\u0308r. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-06-28T10:02:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-06-28T14:28:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"730\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"546\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"R\u0259\u015fad Bayramov\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"R\u0259\u015fad Bayramov\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794\"},\"author\":{\"name\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af\"},\"headline\":\"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m\",\"datePublished\":\"2020-06-28T10:02:43+00:00\",\"dateModified\":\"2020-06-28T14:28:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794\"},\"wordCount\":2452,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg\",\"articleSection\":[\"\u015eou - M\u0259d\u0259niyy\u0259t\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794\",\"name\":\"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-28T10:02:43+00:00\",\"dateModified\":\"2020-06-28T14:28:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg\",\"width\":730,\"height\":546},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=3794#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\",\"name\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\",\"name\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png\",\"width\":768,\"height\":768,\"caption\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af\",\"name\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","og_description":"Bugu\u0308n Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n (h\u0259mc\u0327inin bu\u0308tu\u0308n Rusiyada n\u0259s\u0327r olunan ilk tu\u0308rkdilli q\u0259zetin) yarad\u0131c\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan pes\u0327\u0259kar teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri, Rusiya mu\u0308s\u0259lmanlar\u0131 aras\u0131nda ilk r\u0259smi xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin qurucusu, I\u0307slam du\u0308nyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259ts\u0327u\u0308nas alimi, \u0259s\u0259rl\u0259ri (Nazirl\u0259r Kabinetinin 07.05.2019-cu il tarixli, 211 sayl\u0131 Q\u0259rar\u0131 il\u0259) do\u0308vl\u0259t varidat\u0131 elan edilmis\u0327 go\u0308rk\u0259mli maarifc\u0327isi jurnalist, pedaqoq, nas\u0327ir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin dog\u0306um gu\u0308nu\u0308du\u0308r. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794","og_site_name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","article_published_time":"2020-06-28T10:02:43+00:00","article_modified_time":"2020-06-28T14:28:50+00:00","og_image":[{"width":730,"height":546,"url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"R\u0259\u015fad Bayramov","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"R\u0259\u015fad Bayramov","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794"},"author":{"name":"R\u0259\u015fad Bayramov","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/person\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af"},"headline":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m","datePublished":"2020-06-28T10:02:43+00:00","dateModified":"2020-06-28T14:28:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794"},"wordCount":2452,"publisher":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg","articleSection":["\u015eou - M\u0259d\u0259niyy\u0259t"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794","url":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794","name":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg","datePublished":"2020-06-28T10:02:43+00:00","dateModified":"2020-06-28T14:28:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ictimai.az\/?p=3794"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#primaryimage","url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg","contentUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2020\/06\/ictimai_fea6b3383ecc6510d83f49c421097d39_n4ozrwkxhjy1285fl9as.jpg","width":730,"height":546},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=3794#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ictimai.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayevadan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 ba\u011fl\u0131 payla\u015f\u0131m"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#website","url":"https:\/\/ictimai.az\/","name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ictimai.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization","name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","url":"https:\/\/ictimai.az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/06\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png","contentUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/06\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png","width":768,"height":768,"caption":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/person\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af","name":"R\u0259\u015fad Bayramov","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","caption":"R\u0259\u015fad Bayramov"},"sameAs":["https:\/\/ictimai.az\/"],"url":"https:\/\/ictimai.az\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}