{"id":86396,"date":"2026-11-10T22:00:00","date_gmt":"2026-11-10T18:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396"},"modified":"2026-11-11T22:04:19","modified_gmt":"2026-11-11T18:04:19","slug":"azad-susanin-yeni-n%c9%99f%c9%99si-tarixi-irsd%c9%99n-muasir-inkisaf-modelin%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396","title":{"rendered":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna yeri olan \u015f\u0259h\u0259rdir. Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131, Qafqaz\u0131n incisi adland\u0131r\u0131lan bu q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259r \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi, \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olub. \u015eu\u015fan\u0131n h\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259si, h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259si, h\u0259r tarixi abid\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin ke\u00e7mi\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan \u015eu\u015fan\u0131n 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 azad edilm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rin tarixind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi \u201cBiz s\u0259ni dir\u00e7\u0259ld\u0259c\u0259yik!\u201d v\u0259di bu g\u00fcn real n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259sdiqini tap\u0131r. Azad \u015eu\u015fada h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 m\u0259skunla\u015fma prosesi \u015f\u0259h\u0259rin yeni inki\u015faf modelini formala\u015fd\u0131r\u0131r.<br>\u015eu\u015fan\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. 1977-ci ild\u0259 onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n tarixi hiss\u0259sinin tarix-memarl\u0131q qoru\u011fu elan edilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259d\u0259ni irsinin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m idi. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n tarixi simas\u0131na, memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 ciddi ziyan vurulmu\u015fdu. Bir s\u0131ra tarixi binalar da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, muzeyl\u0259r talan edilmi\u015f, dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259r m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdi. \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259n sonra is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin tarixi g\u00f6rk\u0259minin b\u0259rpas\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2021-ci il 7 may tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 elan edildi. H\u0259min il may\u0131n 31-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u2013 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanun is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin qorunmas\u0131, b\u0259rpas\u0131, \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi v\u0259 t\u0259\u015fkilati \u0259saslar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi.<br>2022-ci ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201d elan edilm\u0259si, 2023-c\u00fc ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 se\u00e7ilm\u0259si \u015eu\u015fan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u0259d\u0259ni n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259ldiyini n\u00fcmayi\u015f etdirdi. \u015eu\u015fan\u0131n 2026-c\u0131 il \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n turizm paytaxt\u0131 elan edilm\u0259si is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin turizm potensial\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. \u015eu\u015fa art\u0131q yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u00fcrk v\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 turizm m\u0259kanlar\u0131ndan biri kimi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir.<br>\u015eu\u015fada apar\u0131lan b\u0259rpa i\u015fl\u0259rinin \u0259sas prinsipi \u015f\u0259h\u0259rin tarixi-memarl\u0131q simas\u0131n\u0131n qorunmas\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 tarixi binalar\u0131n, m\u0259scidl\u0259rin, muzeyl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir. Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin v\u0259 B\u00fclb\u00fcl\u00fcn i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015f b\u00fcstl\u0259rinin yenid\u0259n \u0259vv\u0259lki yerl\u0259rin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. Molla P\u0259nah Vaqifin muzey-m\u0259qb\u0259r\u0259 kompleksi, B\u00fclb\u00fcl\u00fcn ev-muzeyi, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin ev-muzeyi, Mehmandarovlar\u0131n malikan\u0259 kompleksi v\u0259 dig\u0259r tarixi m\u0259kanlarda apar\u0131lan i\u015fl\u0259r \u015eu\u015fan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsinin yenid\u0259n canland\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir. A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259ra\u011fa m\u0259scidl\u0259ri, Saatl\u0131 m\u0259scidi, Mamay\u0131 m\u0259scidi v\u0259 \u00c7\u00f6l Qala m\u0259scidi kimi dini-memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 da x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u015eirin su hamam\u0131n\u0131n v\u0259 Mamay\u0131 m\u0259scidinin, 2025-ci ild\u0259 \u00c7\u00f6l Qala m\u0259scidinin b\u0259rpadan sonra istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. 2026-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 Sad\u0131qcan\u0131n evinin b\u0259rpadan sonra a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin musiqi tarixinin m\u00fch\u00fcm s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birinin yenid\u0259n canland\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259lam\u0259tdard\u0131r. \u015eu\u015fada m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin b\u0259rpas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin ya\u015fad\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br>Azad \u015eu\u015fan\u0131n inki\u015faf\u0131 yaln\u0131z tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 m\u00fcasir ya\u015fay\u0131\u015f, n\u0259qliyyat, kommunal v\u0259 sosial infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu layih\u0259l\u0259rin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri n\u0259qliyyat \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sidir. \u015eu\u015faya aparan 101 kilometrlik Z\u0259f\u0259r Yolu h\u0259m h\u0259rbi q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n xatir\u0259sini ya\u015fadan tarixi mar\u015frut, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat infrastrukturu layih\u0259sidir. \u018fhm\u0259db\u0259yli-F\u00fczuli-\u015eu\u015fa avtomobil yolu v\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 in\u015fa olunan tunell\u0259r d\u0259 b\u00f6lg\u0259nin n\u0259qliyyat imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir. \u015e\u0259h\u0259rin enerji, su v\u0259 kommunal t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u201c\u015eu\u015fa\u201d yar\u0131mstansiyas\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si, sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular kompleksinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 r\u0259q\u0259msal idar\u0259etm\u0259 infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcasir ya\u015fay\u0131\u015f standartlar\u0131na uy\u011fun inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. \u015eu\u015fada m\u0259kt\u0259b, x\u0259st\u0259xana, D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tl\u0259ri M\u0259rk\u0259zi, hotel v\u0259 dig\u0259r sosial xidm\u0259t obyektl\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si sakinl\u0259rin rahat ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. 2025-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa M\u00fcalic\u0259-Sa\u011flaml\u0131q M\u0259rk\u0259zinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 da bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlardand\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rin 2040-c\u0131 il\u0259d\u0259k inki\u015faf\u0131na dair Ba\u015f plan\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il oktyabr\u0131n 21-d\u0259 t\u0259sdiq edilm\u0259si is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n sistemli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 quruldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Ba\u015f planda tarixi \u015f\u0259h\u0259r qurulu\u015funun qorunmas\u0131, t\u0259bii land\u015faft\u0131n m\u00fchafiz\u0259si, ya\u015fay\u0131\u015f \u0259razil\u0259rinin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, piyada v\u0259 velosiped yollar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, ictimai n\u0259qliyyat\u0131n \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu yana\u015fma \u015eu\u015fan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus tarixi simas\u0131n\u0131 qorumaqla m\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda inki\u015faf etdirilm\u0259sini h\u0259d\u0259fl\u0259yir.<br>Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259ndir. \u015eu\u015fada bu proses x\u00fcsusi m\u0259n\u0259vi v\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki do\u011fma \u015f\u0259h\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f yaln\u0131z ya\u015fay\u0131\u015f yerinin d\u0259yi\u015fm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 uzun ill\u0259r davam ed\u0259n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n sona \u00e7atmas\u0131 dem\u0259kdir. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 450 m\u0259nzild\u0259n ibar\u0259t 23 binan\u0131n sakinl\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verilm\u0259si, yeni ya\u015fay\u0131\u015f kompleksl\u0259rinin in\u015fas\u0131, m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259skunla\u015fman\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. 23 oktyabr 2026-c\u0131 il tarixin\u0259 olan m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 377 ail\u0259 olmaqla 1411 n\u0259f\u0259r, B\u00f6y\u00fck Qalad\u0259r\u0259si k\u0259ndind\u0259 17 ail\u0259 olmaqla 78 n\u0259f\u0259r, Ki\u00e7ik Qalad\u0259r\u0259si k\u0259ndind\u0259 is\u0259 26 ail\u0259 olmaqla 90 n\u0259f\u0259r m\u0259skunla\u015f\u0131b. \u00dcmumilikd\u0259, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259 420 ail\u0259, 1579 n\u0259f\u0259r ya\u015fay\u0131r. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259rin arxas\u0131nda ill\u0259rl\u0259 do\u011fma yurd h\u0259sr\u0259ti \u00e7\u0259kmi\u015f insanlar\u0131n sevinci, ata-baba oca\u011f\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q v\u0259 yeni h\u0259yat\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 dayan\u0131r. \u015eu\u015fan\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di \u015f\u0259h\u0259rin yaln\u0131z fiziki infrastrukturunu yenil\u0259m\u0259k deyil, burada davaml\u0131 h\u0259yat m\u00fchiti yaratmaq, tarixi sakinl\u0259rin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin sosial-iqtisadi potensial\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kdir.<br>Bu g\u00fcn \u015eu\u015fada g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z tarixi irsin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiqliyinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n h\u0259r bir b\u0259rpa layih\u0259si, istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n h\u0259r bir sosial obyekt, in\u015fa olunan h\u0259r bir ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 b\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n v\u0259 dir\u00e7\u0259li\u015fin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. \u015eu\u015fan\u0131n tarixi simas\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, m\u00fcasir infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, turizm imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0259halinin do\u011fma yurda qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Bir vaxtlar i\u015f\u011fal\u0131n a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f \u015eu\u015fa bu g\u00fcn quruculu\u011fun, m\u0259d\u0259ni dir\u00e7\u0259li\u015fin v\u0259 milli h\u0259mr\u0259yliyin \u00fcnvan\u0131na \u00e7evrilib. Onun k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 yenid\u0259n h\u0259yat canlan\u0131r, tarixi abid\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259vv\u0259lki g\u00f6rk\u0259min\u0259 qay\u0131d\u0131r, musiqi v\u0259 poeziya s\u0259sl\u0259ri C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131r. \u015eu\u015fan\u0131n dir\u00e7\u0259li\u015fi Az\u0259rbaycan\u0131n Z\u0259f\u0259r tarixinin davam\u0131d\u0131r. 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 h\u0259rbi q\u0259hr\u0259manl\u0131qla azad edil\u0259n \u015f\u0259h\u0259r bu g\u00fcn quruculuq \u0259zmi, m\u0259d\u0259ni z\u0259nginliyi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f inki\u015faf strategiyas\u0131 il\u0259 yenid\u0259n y\u00fcks\u0259lir. \u015eu\u015fa art\u0131q t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015fimizin yadigar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, milli irad\u0259sini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n canl\u0131 r\u0259mzdir.<br>8 Noyabr \u2013 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri g\u00fcn\u00fc m\u00fcbar\u0259k!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00fcst\u0259mova Ayb\u0259niz Vilay\u0259t q\u0131z\u0131, Avrasiya universitetinin Humanitar f\u0259nl\u0259r v\u0259 region\u015f\u00fcnasl\u0131q kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna yeri olan \u015f\u0259h\u0259rdir. Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131, Qafqaz\u0131n incisi adland\u0131r\u0131lan bu q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259r \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi, \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olub. \u015eu\u015fan\u0131n h\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259si, h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259si, h\u0259r tarixi abid\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin ke\u00e7mi\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan \u015eu\u015fan\u0131n 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":83940,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-86396","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trend"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna yeri olan \u015f\u0259h\u0259rdir. Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131, Qafqaz\u0131n incisi adland\u0131r\u0131lan bu q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259r \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi, \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olub. \u015eu\u015fan\u0131n h\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259si, h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259si, h\u0259r tarixi abid\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin ke\u00e7mi\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan \u015eu\u015fan\u0131n 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-10T18:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-11T18:04:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"R\u0259\u015fad Bayramov\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"R\u0259\u015fad Bayramov\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396\"},\"author\":{\"name\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af\"},\"headline\":\"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259\",\"datePublished\":\"2026-11-10T18:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-11T18:04:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396\"},\"wordCount\":1941,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/ayb\u0259niz.jpeg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcnd\u0259m\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396\",\"name\":\"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/ayb\u0259niz.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-11-10T18:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-11T18:04:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/ayb\u0259niz.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/ayb\u0259niz.jpeg\",\"width\":480,\"height\":640},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?p=86396#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\",\"name\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#organization\",\"name\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/core\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png\",\"width\":768,\"height\":768,\"caption\":\"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af\",\"name\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"R\u0259\u015fad Bayramov\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ictimai.az\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","og_description":"\u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna yeri olan \u015f\u0259h\u0259rdir. Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131, Qafqaz\u0131n incisi adland\u0131r\u0131lan bu q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259r \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi, \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olub. \u015eu\u015fan\u0131n h\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259si, h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259si, h\u0259r tarixi abid\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin ke\u00e7mi\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan \u015eu\u015fan\u0131n 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396","og_site_name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","article_published_time":"2026-11-10T18:00:00+00:00","article_modified_time":"2026-11-11T18:04:19+00:00","og_image":[{"width":480,"height":640,"url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"R\u0259\u015fad Bayramov","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"R\u0259\u015fad Bayramov","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396"},"author":{"name":"R\u0259\u015fad Bayramov","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/person\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af"},"headline":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259","datePublished":"2026-11-10T18:00:00+00:00","dateModified":"2026-11-11T18:04:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396"},"wordCount":1941,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg","articleSection":["G\u00fcnd\u0259m"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396","url":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396","name":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259 - \u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg","datePublished":"2026-11-10T18:00:00+00:00","dateModified":"2026-11-11T18:04:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ictimai.az\/?p=86396"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#primaryimage","url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg","contentUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/07\/ayb\u0259niz.jpeg","width":480,"height":640},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ictimai.az\/?p=86396#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ictimai.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Azad \u015eu\u015fan\u0131n yeni n\u0259f\u0259si \u2013 tarixi irsd\u0259n m\u00fcasir inki\u015faf modelin\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#website","url":"https:\/\/ictimai.az\/","name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ictimai.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#organization","name":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ","url":"https:\/\/ictimai.az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/06\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png","contentUrl":"https:\/\/ictimai.az\/core\/uploads\/2026\/06\/cropped-ictimai_0380d81099c6fe3baae753faceb5481f_p41rg2mzq0uyvextfh3k-768x768-1-3.png","width":768,"height":768,"caption":"\u0130CT\u0130MA\u0130.AZ"},"image":{"@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ictimai.az\/#\/schema\/person\/1da94bf2c7ab5d83ad349237bec1e6af","name":"R\u0259\u015fad Bayramov","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/83c075605ba0a4d35d59726aaad89cfa8008d1f01603342c56f1dd79784491bc?s=96&d=mm&r=g","caption":"R\u0259\u015fad Bayramov"},"sameAs":["https:\/\/ictimai.az\/"],"url":"https:\/\/ictimai.az\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86396"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86396\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/83940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ictimai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}