Azərbaycanın milli geyim mədəniyyəti xalqımızın zəngin tarixini, estetik zövqünü və həyat tərzini özündə əks etdirən ən qiymətli qeyri-maddi mədəni irs nümunələrindəndir. Bu irsin mühüm qollarından biri də Qərbi Azərbaycanda əsrlər boyu formalaşmış milli geyim ənənələridir. İrəvan, Göyçə, Dərələyəz, Zəngibasar, Vedibasar, Basarkeçər, Amasiya, Qaraqoyunlu və digər bölgələrdə yaşayan azərbaycanlılar gündəlik və mərasim geyimləri ilə özünəməxsus mədəniyyət yaratmış, bu ənənələri nəsildən-nəslə ötürmüşlər.
Qeyri-Maddi Mədəni İrsin Təbliği İctimai Birliyi hesab edir ki, milli geyim yalnız bədəni örtən libas deyil, xalqın tarixini, sosial həyatını, estetik baxışlarını və milli kimliyini əks etdirən mühüm mədəni sərvətdir. Qərbi Azərbaycanın milli geyimləri də bölgənin təbii şəraiti, həyat tərzi və sənətkarlıq ənənələri ilə sıx bağlı şəkildə inkişaf etmişdir.
Qadın geyimləri zərifliyi, zəngin naxışları və rəng çalarları ilə seçilirdi. İpək və məxmər parçalardan tikilən uzun donlar, atlas və tirmədən hazırlanan üst geyimləri, zərif tikməli arxalıqlar, gümüş və qızıl saplarla işlənmiş kəmərlər, müxtəlif formalı baş örtükləri və kəlağayılar qadınların zövqünü və sənətkarlıq mədəniyyətini nümayiş etdirirdi. Geyimlər gümüş kəmərlər, sinəbəndlər, bilərziklər, sırğalar və digər milli zinət əşyaları ilə tamamlanırdı.
Kişi geyimləri isə sadəliyi və funksionallığı ilə yanaşı, yüksək sənətkarlıq nümunəsi idi. Çuxa, arxalıq, köynək, şalvar, dəri çəkmələr, papaq və qurşaq gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi idi. Papaq kişi ləyaqətinin və şərəfinin rəmzi sayılır, ona xüsusi hörmətlə yanaşılırdı. Soyuq iqlim şəraitinə uyğun hazırlanan yun və keçə geyimlər bölgə əhalisinin həyat tərzinə uyğunlaşdırılmışdı.
Qərbi Azərbaycanın milli geyimlərində istifadə olunan naxış və ornamentlər təsadüfi deyildi. Hər bir bəzək elementi müəyyən rəmzi məna daşıyır, bərəkət, xoşbəxtlik, ailə birliyi və firavanlıq kimi anlayışları ifadə edirdi. Geyimlərin hazırlanması isə böyük zəhmət və ustalıq tələb edən sənət növü idi. Toxucular, dərzilər, tikmə ustaları və zərgərlər bu ənənələrin yaşadılmasında mühüm rol oynayırdılar.
Milli geyimlər toy, nişan, Novruz və digər mərasimlərdə xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Hər yaşın, ailə vəziyyətinin və sosial statusun özünəməxsus geyim xüsusiyyətləri vardı. Bu da xalqın zəngin etnoqrafik mədəniyyətini əks etdirən mühüm göstəricilərdən biri idi.
Bu gün Qərbi Azərbaycanın milli geyimlərinin tədqiqi, muzeylərdə qorunması, arxiv materiallarının toplanması və gənc nəslə tanıdılması milli irsimizin yaşadılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Milli geyimlərin müasir dizaynda yaşadılması, sərgilərdə, festivallarda və mədəni tədbirlərdə nümayiş etdirilməsi bu zəngin irsin dünyaya tanıdılmasına xidmət edir.
Qeyri-Maddi Mədəni İrsin Təbliği İctimai Birliyi Qərbi Azərbaycanın milli geyim ənənələrinin öyrənilməsini, sənədləşdirilməsini və təbliğini milli-mədəni irsin qorunmasının vacib istiqamətlərindən biri hesab edir. Milli geyimlər xalqımızın tarixini, estetik dünyagörüşünü və mənəvi dəyərlərini yaşadan əvəzsiz irs nümunələridir. Bu irsi qorumaq və gələcək nəsillərə ötürmək hər birimizin mənəvi borcudur.