Beynəlxalq alimlər qrupu dünya dillərinin xaotik şəkildə təkamül etmədiyini nümayiş etdirdi: sözdə dil universallarının təxminən üçdə biri həqiqətən statistik olaraq təsdiqlənib. Tədqiqat Nature Human Behavior (NHB) jurnalında dərc edilib.
Tədqiqat Saarland Universiteti və Annemarie Verkerk və Russell D. Grayın rəhbərlik etdiyi Maks Plank Təkamül Antropologiyası İnstitutunun tədqiqatçıları tərəfindən aparılıb. Alimlər 1700-dən çox dili əhatə edən Grambank verilənlər bazasından istifadə edərək 191 ehtimal olunan universalı – təkrarlanan qrammatik nümunələri təhlil ediblər. Əvvəlki tədqiqatlardan fərqli olaraq, onlar həm dillərin əlaqəsini, həm də coğrafi təsiri nəzərə alan Bayes təhlilindən istifadə ediblər.
Nəticələr göstərdi ki, bir çox dil xüsusiyyətləri dünyanın müxtəlif bölgələrində həqiqətən müstəqil şəkildə yaranır. Xüsusilə, söz sırası ilə əlaqəli nümunələr təsdiqləndi – məsələn, mübtəda-obyekt-fel sırasına malik dillər ön sözlərdən daha çox postpozisiyalardan istifadə etməyə meyllidirlər.
Bu arada, universalların təxminən üçdə ikisi ciddi sınaqdan keçə bilməyib. Lakin, müəlliflərə görə, daha vacib olan odur ki, sabit nümunələr mövcuddur və müxtəlif dil ailələrində təkrarlanır.
Verkerk qeyd edib ki, “Dillərin böyük müxtəlifliyinə baxmayaraq, onlar təsadüfi şəkildə inkişaf etmir”.
